خانه / سواد رسانه ای / چرا سواد رسانه ای؟

چرا سواد رسانه ای؟

آیا توجّه کرده اید که گاهی بعضی چیزها چنان برای ما عادی م یشود که گویا اصلاً وجود ندارد؟ به طور
مثال در بسیاری از مواقع ما توجّه نداریم که نَفَس می کشیم و یا قلبمان م یزند و گوشمان م یشنود. وقتی سالم
هستیم، متوجّه سلامت خود نیستیم؛ حتّی برخی، این حالت را نشانهٔ سلامت آدمی م یدانند و معتقدند معمولاً
هنگامی این نکات، توجّه ما را به خود جلب می کند که مشکل یا آسیبی در عملکرد آنها به وجود آمده باشد؛
مانند ماهی در آب که تصوّری از فضا و زندگی بدون آب ندارد و آن را با همهٔ اهمّیت حیاتی اش در اطراف
خود حس نم یکند.
انسان اما، خوشبختانه عقل دارد و می تواند با نگاِه تیزبینانه از بالا به خود محیط اطرافش نگاه کند، این
امور را شناسایی کند و نسبت به آنها شناخت پیدا کند. پس بد نیست به عنوان انسانی دقیق و عاقل به خود و
اطراف خود نگاهی بیندازید و بگویید امروز وضعیت فضای رسان های در دوروبر ما چگونه است.
رسانه در زندگی ما از لحظات تنهایی تا محیط گرم خانواده، فضای آموزشی، اداری و هر جایی که بتوانید
تصوّر کنید، نفوذ کرده است. اگر به تعداد روزنام هها، مجلّت، شبکه های رادیویی و تلویزیونی، پایگاه های
اینترنتی، شبکه های اجتماعی در فضای مجازی و … نگاه کنید به گستردگی، قدرت و اهمّیت رسان هها و در
پی آن، سواد رسانه ای پی می برید.
آیا امروزه می توان بدون رسانه ها زندگی کرد؟ شاید امروزه دیگر چنین پرسشی جای طرح نداشته باشد، «
اما قطعاً پرسش هایی مانند آیا شما می خواهید خودتان را در فضای رسان های مدیریت کنید؟ آیا یادگیری
از اهمیت فوق العاده ای برخوردار شده است. شاید »؟ مدیریت مصرف رسانه ای برای شما ضروری است
شنیده باشید که در عصر اطّلاعات، مفهوم سواد دگرگون شده، بی سوادی قرن بیست و یکم با بی سوادی های
دوره های گذشته، تفاوت بسیار دارد و البتّه آثار و ضررهای بیشتر و جبران ناپذیرتری به همراه دارد. در زمانی
نه چندان دور، ب یسواد کسی بود که قدرت خواندن، نوشتن و حساب کردن نداشت. این تعریف برای سواد
و بی سوادی، قرن ها و بلکه برای هزاره های پی درپی معتبر بود.
تغییرات در دوران ما شتاب گرفته است و ما اینک، شهروند دورانی هستیم که دانش و فناوری با سرعتی
فوق تصوّر تغییر م یکند. لذا طبیعی است که تغییر تعریف سواد، از جمله اوّلین دگرگون یهای این عصر باشد.
نهادهای مختلفی، دان شها و مهارت های جدیدی را برای زیستن در هزارهٔ کنونی ضروری م یدانند و بر آنها نام
سواد نهاد هاند که از آن جمله م یتوان به این موارد اشاره کرد:
سواد عاطفی، سواد ارتباطی، سواد مالی، سواد رایان های، سواد بهداشتی، سواد انتقادی، سواد تلفن
همراه، سواد پژوهش، سواد فرهنگی، سواد آموزش و پرورش، سواد حقوقی، سواد بصری و…

از چه وقت سواد رسانه ای اهمیت پیدا کرد؟
در جهان: عبارت سواد رسانه ای اولین بار به وسیله فردی به نام مارشال مک لوهان  ۱۹۶۵  استفاده
شد. از دههٔ ۱۹۷۰ موضوع سواد رسانه ای در برخی از کشورهای امریکای لاتین و اروپایی مورد توجّه
قرار گرفت. در اروپا آموزش سواد رسانه ای در ۱۹۷۰ و در کشور فنلاند و دانمارک اتّفاق افتاد. آموزش
آغاز شد. پس ازآن نیز مباحث » انجمن سواد رسانه ای « سواد رسانه ای در کانادا از سال ۱۹۷۸ با تشکیل
سواد رسانه ای در قالب یک موضوع درسی به کتاب های درسی انگلیسی افزوده شد. در سال ۱۹۸۲ سازمان
یونسکو بیانیه ای در ارتباط با آموزش سواد رسانه ای صادر کرد. این بیانیه به امضای ۱۹ کشور رسید که
رسمیت پیدا کرده است. پس از آن یونسکو اجلاس های بین المللی » بیانیهٔ گِرانوالد « در حال حاضر با عنوان
متعدّدی را در زمینهٔ آموزش سواد رسانه ای برگزار کرده است. هم اکنون در نظام آموزشی بسیاری از
» سواد رسانه ای « ، کشورهای دنیا همچون کانادا، ژاپن، امریکا، آلمان، انگلیس، اسپانیا و افریقای جنوبی
یک واحد درسی در مقاطع مختلف تحصیلی به شمار می رود.
در ایران: در کشور ما نیز از اواسط دههٔ هشتاد شمسی، سواد رسانه ای جای خود را در میان
کتاب های دانشگاهی باز کرد و استادان ارتباط و رسانه مقالات متعدّدی را ترجمه و تألیف کردند. تأکید
نخبگان دانشگاهی و رسانه ای برضرورت آموزش سواد رسانه ای به اقشار مختلف جامعه سبب شد تا در
سال های اخیر هم اندیشی ها و همایش های زیادی با موضوع سواد رسانه ای در فرهنگ سراها و مدارس
کلان شهرهای کشور برگزار شود. مخاطبان این همایش ها عمدتاً قشر فرهنگی و اولیا و مربیان مدارس بودند.

 

انتظارات عملکردی ما از شما تلاش برای دستیابی به مهارت های زیر است:
تحلیل رسانه
-تفسیر پیا مهای آشکار و پنهان تولیدات رسانه ای
-تشخیص بازنمای یها در تولیدات رسانه ای
-تشخیص شیو ههای اقناع در تولیدات رسانه ای
-تشخیص اهداف و انگیزه های ارسا لکنندگان پیام
-تشخیص ارز شها و سبک زندگی در تولیدات رسانه ای
برنامه ریزی
-برنامه ریزی برای اجرای پروژه
-برنامه ریزی برای مصرف بهینهٔ رسانه ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


*